Beckfords potloodvis is een slank, rustig zalmpje uit de Guyana’s en het Amazonebekken, met een donkere lengtestreep en rode vinnen bij de mannetjes. Een van de makkelijkste potloodvissen en een aanwinst voor elk vredig, beplant aquarium.

Eigen foto van Alessandro
Over deze vis
Nannostomus beckfordi werd in 1872 beschreven door Albert Günther van het Britse Natural History Museum. De soortnaam eert F.J.B. Beckford, die de eerste exemplaren in toenmalig Brits-Guyana verzamelde en aan het British Museum schonk. De geslachtsnaam betekent ‘kleine bek’, wat goed past bij de smalle, spitse kop met het piepkleine mondje. Potloodvissen behoren tot de familie Lebiasinidae, dezelfde familie als de spattende zalm, en danken hun Nederlandse naam aan het slanke, potloodvormige lichaam.
De vis heeft een goudbruine rug, een lichte buik en een brede donkere lengtestreep die van de bek tot in de staart loopt. Daarboven loopt een smallere goudglanzende lijn. Mannetjes hebben rode vlekken in de staart, aarsvin en buikvinnen, met witte toppen aan de buikvinnen. Vrouwtjes zijn wat voller en hebben minder of geen rood. ’s Nachts en bij stress verandert de tekening: de lengtestreep vervaagt en er verschijnen twee of drie donkere vlekken. Dat is normaal nachtgedrag en geen teken van ziekte.
Er bestaan meerdere kleurvormen, afhankelijk van de vindplaats, en in de handel komt ook een geselecteerde, extra rode kweekvorm voor. Met een lengte van 4 tot 5 centimeter (zelden iets meer) blijft de soort klein. Hij is al heel lang in de hobby, wordt veel gekweekt en is van alle potloodvissen het best verkrijgbaar en het meest aanpasbaar.
Anders dan veel tetra’s zwemmen potloodvissen niet in strakke scholen. Ze verspreiden zich los over de bovenste en middelste waterlaag, vaak tussen planten, en mannetjes houden onderling een klein plekje in de gaten. Dat rustige, bijna statische gedrag maakt ze geschikt voor een aquarium waar je de vissen van dichtbij wilt bekijken.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Nannostomus beckfordi |
|---|---|
| Familie | Lebiasinidae |
| Herkomst | Guyana, Suriname, Frans-Guyana en het beneden- en midden-Amazonebekken in Brazilië; ook gemeld uit de Orinoco in Venezuela |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Guyana, Suriname, Frans-Guyana, Brazilië – Kustrivieren van de Guyana’s, beneden-Amazone, Rio Negro |
| Maximale grootte | 4 – 5 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 60 cm / 54 liter |
| Temperatuur | 22 – 27 °C |
| pH | 5,5 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 2 – 15 °dGH |
| Groepsgrootte | Minimaal 6, liefst met meer vrouwtjes |
| Gedrag | Vreedzaam, mannetjes licht territoriaal |
| Moeilijkheid | Makkelijk |
| Levensduur | 4 – 5 jaar |
| Karakter | Vreedzaam, territoriaal |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | 6 of meer |
Welke vissen passen bij de Beckfords potloodvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Nannostomus komt van het Griekse nannos (‘dwerg’) en stoma (‘mond’), naar de kleine, smalle mond van juist deze soort. Het geslacht werd in 1872 beschreven door Günther.
beckfordi is een eerbetoon aan de Engelse imker en natuuronderzoeker Francis John Bramston Beckford (1842–1920), die het typemateriaal in Brits-Guyana verzamelde en aan het British Museum schonk.
De soort werd in 1872 beschreven door Günther.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Beckfords potloodvis heeft een groot verspreidingsgebied: de kustrivieren van Guyana, Suriname en Frans-Guyana en grote delen van het beneden- en midden-Amazonebekken, tot aan de benedenloop van de Rio Negro en de Rio Madeira. De soort wordt ook uit het Orinocobekken in Venezuela gemeld. De typelocatie is een plantage aan de kust van Demerara in Guyana. Hij leeft in langzaam stromende beken, oeverzones en moerasachtige plassen met veel waterplanten, overhangende oevervegetatie en ondergelopen gras.
Door dat grote verspreidingsgebied komt de soort voor in zowel helder als zwart water, en is hij behoorlijk flexibel wat waterwaarden betreft. Gemeenschappelijk is de rustige stroming en de dichte begroeiing.
Waterwaarden in het aquarium
Zacht tot middelhard, licht zuur tot neutraal water is ideaal. Kweekdieren houden het ook prima in gewoon leidingwater, zolang het schoon en stabiel is.
- Weinig stroming
- Wekelijks 20 tot 30% verversen
- Een goed afgesloten deksel: potloodvissen kunnen springen
Aquarium en inrichting
Een bak vanaf 60 cm volstaat voor een groepje. Zorg voor veel planten, ook stengelplanten tot aan het wateroppervlak, en drijfplanten die het licht dempen. Mannetjes kiezen elk een eigen plekje tussen de planten; met genoeg zichtbelemmering blijft het rustig.
Biotoop nabootsen: een zandbodem met bladeren, wortelhout, fijnbladige planten zoals rode cabomba en drijfplanten zoals Amazonekikkerbeet.
Gedrag en gezelschap
Een uitgesproken vreedzame vis die het best samengaat met andere kleine, rustige soorten: kleine tetra’s, dwergotocinclussen, pantsermeervallen en dwergcichliden. Ook de spattende zalm uit dezelfde familie past goed. Drukke of grote vissen maken potloodvissen schuw, waardoor ze zich verstoppen en slecht eten.
Voeding
In de natuur: kleine insecten, insectenlarven, wormpjes en zoöplankton.
In het aquarium: fijn droogvoer wordt goed geaccepteerd, maar geef het wel in kleine stukjes vanwege het kleine bekje. Vul aan met diepvries- en levend voer zoals cyclops, artemia, daphnia en kleine muggenlarven. Potloodvissen eten vaak net onder het wateroppervlak en in de middenlaag; zinkend voer laten ze vaak liggen.
Voortplanting
Een eierstrooier zonder broedzorg. Het mannetje leidt het vrouwtje naar fijnbladige planten, waar ze per keer een paar eitjes afzetten, verspreid over meerdere dagen. De ouders eten de eitjes, dus voor een goede opbrengst haal je de eitjes of de ouders weg. In een dicht beplant aquarium met javamos komt er af en toe een jong door zonder hulp. De jongen zijn klein en hebben de eerste dagen infusoria nodig.
Tips uit de praktijk
Houders die voor het eerst potloodvissen hebben, schrikken vaak ’s ochtends als de verlichting aangaat: de vissen hebben dan een heel andere tekening, met donkere vlekken in plaats van een streep. Dat is hun nachtkleed en verdwijnt binnen een paar minuten na het aangaan van het licht.
Een veelgehoorde ervaring is dat Beckfords potloodvis in een druk gezelschapsaquarium nauwelijks opvalt. Hij zwemt rustig tussen de planten en laat het voer liggen als snellere vissen het eerst pakken. In een rustige bak met kleine, bedaarde medebewoners laat hij juist veel meer gedrag zien, en kleuren de mannetjes ook duidelijk mooier rood.
Het mannetjesgedrag is boeiend om te volgen. Twee mannetjes staan soms minutenlang tegenover elkaar met gespreide vinnen, zonder dat het tot schade komt. Een verhouding van één mannetje op twee vrouwtjes houdt de rust het best. Met te weinig vrouwtjes richten mannetjes zich wel eens te veel op één vrouwtje.
Een praktische valkuil is het deksel. Potloodvissen springen bij schrik, vooral in een bak zonder drijfplanten. Veel houders hebben een vis verloren via een kleine opening bij de slangen of het filter. Een goed sluitende afdekking voorkomt dat.
Wat betreft voer merken houders vaak dat de vissen in het begin alleen voer pakken dat langzaam naar beneden zweeft. Fijn gemalen vlokken en diepvries cyclops werken goed om ze te laten wennen. Eerlijk advies: kies een rustig, dicht beplant aquarium, een groep met meer vrouwtjes dan mannetjes en rustige medebewoners; dan is dit een van de dankbaarste kleine zalmen.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Makkelijk, flexibel wat waterwaarden betreft
- Vreedzaam en klein
- Interessant gedrag van mannetjes en wisselende dag- en nachtkleur
Nadelen
- Springt gemakkelijk
- Valt weg in een drukke gezelschapsbak
- Klein bekje: fijn voer nodig
Lees ook: hoe richt je een biotopenaquarium in.
Veelgestelde vragen over Beckfords potloodvis
Hoe groot wordt Beckfords potloodvis?
Beckfords potloodvis (Nannostomus beckfordi) wordt meestal 4 tot 5 cm lang.
Waarom heeft mijn potloodvis ’s ochtends vlekken?
Dat is de nachtkleur. ’s Nachts vervaagt de lengtestreep en verschijnen er donkere vlekken. Kort nadat het licht aangaat, komt de normale tekening terug.
Hoe groot moet het aquarium zijn?
Een goed beplant aquarium van 60 cm en ongeveer 54 liter is genoeg voor een groepje.
Hoeveel potloodvissen houd je samen?
Minimaal zes, liefst met meer vrouwtjes dan mannetjes, zodat het imponeergedrag van de mannetjes zich verdeelt.
Met welke vissen kun je hem combineren?
Met kleine, rustige vissen zoals kleine tetra’s, otocinclussen, pantsermeervallen en dwergcichliden.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
