De Afrikaanse slangenkopvis is een grote, gevlekte hinderlaagjager die lucht kan happen. Hij hoort in een eigen, groot en goed afgesloten aquarium.

Over deze vis
De soortnaam obscura komt van het Latijnse obscurus, ‘donker’, naar de donkere kleur van de vis. De soort werd in 1861 beschreven door Albert Günther van het Britse Natural History Museum, oorspronkelijk als Ophiocephalus obscurus. Later stond hij jarenlang als Channa obscura in de boeken, tot Afrikaanse en Aziatische slangenkoppen in aparte geslachten werden ondergebracht. Daardoor kom je in oudere literatuur en in winkels nog steeds verschillende namen tegen, zoals Ophicephalus obscurus. Inmiddels staat hij in het Afrikaanse geslacht Parachanna.
Het lichaam is langgerekt en taps toelopend, met een slangachtige kop, grote ogen aan de zijkant en een onderbeet, doordat de onderkaak voorbij de bovenkaak steekt. Volwassen vissen zijn donker tot zwartachtig, met ronde, donkere vlekken langs de flank en een geelrode tot bruine marmering aan de onderkant. Jonge dieren zien er heel anders uit: geel tot oker met een zwarte streep langs de flank. Wie een juveniel koopt, krijgt dus een vis die met de maanden sterk van kleur en tekening verandert.
Het verspreidingsgebied strekt zich uit over een groot deel van West- en Centraal-Afrika, van Senegal tot in het Congobekken en het zuidwesten van Soedan, met onder meer het Tsjaadmeer, de Nijl, de Niger en de Kongo. De vis leeft in beken, rivieren, meren, moerassen en overstromingsvlakten. Bij de lokale bevolking staat hij bekend als ‘slapende vis’, omdat hij lange tijd roerloos tussen waterplanten ligt. Volwassen dieren eten vooral vissen, tot ongeveer de helft van hun eigen lengte, terwijl jonge vissen eerst insectenlarven, insecten, garnalen en watervlooien eten.
De soort is een belangrijke consumptievis in delen van Afrika en wordt onderzocht als kandidaat voor kweek in vijvers, vanwege het vlees met weinig graten en veel eiwit. Helaas wordt er in het wild soms gevist met gif, vuur of dynamiet, wat de bestanden aantast. In de aquariumhandel komen zowel wildvang als gekweekte dieren voor.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Parachanna obscura |
|---|---|
| Familie | Channidae (slangenkopvissen) |
| Herkomst | West- en Centraal-Afrika (Nijl, Niger, Congo, Tsjaadmeer) |
| Vindplaats | Afrika – West- en Centraal-Afrika – Nijl, Niger, Congo en Tsjaadmeer |
| Maximale grootte | 40–50 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 400 liter (150 cm) |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 3 – 15 |
| Groepsgrootte | Solitair |
| Gedrag | Agressieve roofvis |
| Moeilijkheid | Gemiddeld tot moeilijk |
| Levensduur | 10–15 jaar |
| Karakter | Roofvis, agressief |
| Eet kleine vissen | Ja |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Nee |
| Minimale groepsgrootte | Alleen |
Welke vissen passen bij de Afrikaanse slangenkopvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Parachanna komt van het Griekse para (‘naast’), naar de nauwe verwantschap met de Aziatische slangekopvissen van het geslacht Channa. Het geslacht werd in 1984 beschreven door Teugels en Daget.
obscura is Latijn voor ‘donker’, naar de zwartachtige kleur met een rij grote ronde zwarte vlekken langs de flanken.
De soort werd in 1861 beschreven door Günther.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Moerassen en begroeide oevers van rivieren en meren, vaak in zuurstofarm water.
Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard, warm water.
Waterwaarden in het aquarium
- Luchtlaag onder het deksel
Aquarium en inrichting
Dichte beplanting, grote wortels en drijfplanten. Zwaar, goed sluitend deksel.
Biotoop nabootsen: zand, wortels, gedempt licht en veel planten.
Voeding
In de natuur: vissen, kikkers en kreeftachtigen.
In het aquarium: vis, garnalen, regenwormen en sticks.
Voortplanting
Paait aan het oppervlak; beide ouders bewaken de drijvende eieren.
Tips uit de praktijk
Houders noemen hem een ‘huisdiervis’ met veel karakter, maar niet te combineren met andere vissen.
In de eerste weken is een nieuwe Afrikaanse slangenkopvis meestal schuwer dan je zou verwachten. Hij ligt tussen het hout en de planten, eet de eerste dagen soms niet en schiet bij een plotselinge beweging tegen het deksel. Dim het licht, voorzie de bak van veel drijfplanten en bied de eerste dagen kleine levende of vers ontdooide stukjes vis en garnaal aan. Zodra hij eet, wordt hij meestal snel zelfverzekerd.
Veel houders vinden hem een stuk makkelijker dan andere roofvissen. Hij eet zinkende sticks, garnalen, mosselvlees en stukjes vis, en leert zijn verzorger herkennen. Hij komt naar het glas en bedelt. Dat maakt hem tot een ‘huisdiervis’, al is tam niet hetzelfde als zachtaardig: alles wat in zijn bek past, verdwijnt.
Typische fouten zijn een te kleine bak, een deksel met gaten of kieren en te zware voeding. Een schrikkende vis kan met kracht tegen het deksel springen of er zelfs langs ontsnappen. Daarnaast worden vissen die te vaak vet vlees krijgen dik en lui. Voer hem twee of drie keer per week en varieer. Wat na maanden opvalt, is dat hij steeds vaster aan een plek gaat hechten en die tegen andere vissen verdedigt. Soortgenoten verdraagt hij alleen in een heel grote bak, en meestal gaat het mis.
Eerlijk advies: geschikt voor wie een eigen, grote en goed afgesloten bak voor een solitaire roofvis heeft en daar jaren plezier van wil hebben. Niet geschikt voor een gezelschapsaquarium, en ook niet voor wie op zoek is naar een sierlijke vis met veel kleur.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Robuust
- Veel persoonlijkheid
Nadelen
- Groot en agressief
- Springt
Veelgestelde vragen over de Afrikaanse slangenkopvis
Hoe groot wordt de Afrikaanse slangenkopvis?
De Afrikaanse slangenkopvis wordt 40 tot 50 cm. Het is een zware roofvis, dus plan je aquarium op die eindgrootte.
Hoe oud wordt de Afrikaanse slangenkopvis?
Met goede verzorging wordt hij 10 tot 15 jaar oud. Neem hem alleen als je die tijd en ruimte kunt bieden.
Hoe groot moet het aquarium zijn voor de Afrikaanse slangenkopvis?
Reken op minimaal 400 liter (150 cm). Sluit het aquarium goed af, want de vis kan lucht happen en springt bij schrik makkelijk uit het water.
Met welke vissen kun je de Afrikaanse slangenkopvis combineren?
Het is een agressieve, solitaire roofvis, dus het liefst houd je hem alleen. Alles wat in zijn bek past, wordt opgegeten. Combineren kan hooguit met een andere grote, robuuste vis in een veel groter aquarium, zoals de Delhezi-kwastsnoek of de Zadelkwastsnoek.
Welke planten passen bij de Afrikaanse slangenkopvis?
Stevige planten op hout of steen, zoals Speerblad en Afrikaanse watervaren, kunnen tegen een stootje.
Verwante soorten
De Afrikaanse slangenkop is verwant aan de Aziatische Channa-soorten, zoals de reuzenslangenkopvis (Channa micropeltes), de oogvlek-slangenkopvis (Channa pleurophthalma) en de bos-slangenkopvis (Channa lucius). Alle soorten vind je in het overzicht van roofvissen.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
